Huishouden
Klusjes voor kinderen per leeftijd: wat je kind wanneer al kan

Een kleuter van vier kan de vaatwasser niet in zijn eentje uitruimen, en een kind van twaalf dat nog nooit een wasmachine heeft aangezet, is dichter bij het huis uit gaan dan je zou denken. Daartussen zit een lijst met klusjes voor kinderen per leeftijd die een stuk langer is dan veel ouders denken. Kinderen kunnen meer dan we ze toevertrouwen, zolang de klus past bij hun lengte, hun concentratie en de tijd die jij hebt om mee te kijken.
Zie de leeftijden als richtlijn. Sommige zesjarigen vouwen handdoeken netter dan een dromerige negenjarige. Begin bij wat je kind al kan en bouw rustig verder.
Klusjes voor kinderen per leeftijd: het overzicht
Lees je maar één stuk, lees dan dit. De lijsten sluiten aan bij de adviezen van de Amerikaanse Academie voor Kindergeneeskunde (AAP) op HealthyChildren.org en de Amerikaanse Academie voor Kinder- en Jeugdpsychiatrie (AACAP), vertaald naar een Nederlands gezinsleven.
| Leeftijd | Typische klusjes | Hoeveel hulp | Tijd per dag |
|---|---|---|---|
| 2–3 jaar | Speelgoed in de bak, kleren in de wasmand, servetten op tafel | Jij doet altijd mee | 5–10 min. |
| 4–5 jaar (kleuter) | Kat voeren, bed op eigen manier opmaken, eigen bord naar het aanrecht, sokken sorteren | Jij begint, het kind maakt af | 10–15 min. |
| 6–7 jaar | Tafel dekken en afruimen, was opbergen, vegen, tafel afnemen, kleine prullenbakken legen | Jij kijkt aan het eind even | 15–20 min. |
| 8–9 jaar | Vaatwasser uitruimen, een kamer stofzuigen, boodschappen opruimen, tussendoortje maken, de hond uitlaten | Jij kijkt af en toe | 20–30 min. |
| 10–12 jaar | Wasmachine aanzetten en de was ophangen, badkamer schoonmaken, bed verschonen, iets simpels koken terwijl jij in de buurt bent | Eén keer voordoen, daarna steekproeven | 30 min. |
| Vanaf 13 jaar | Avondeten koken, boodschappen doen met een lijst, oppassen op broertjes en zusjes, de auto vanbinnen schoonmaken | Helemaal van het kind | 30–45 min. |
Elke leeftijd houdt de klusjes van de vorige. De elfjarige maakt dus gewoon nog steeds zijn bed op.
2 tot 3 jaar: meehelpen in plaats van afmaken
Op deze leeftijd betekent een klusje vooral: naast je staan terwijl jij het doet. Peuters doen graag na, en dat is meer waard dan het resultaat. De AACAP schrijft dat kinderen van twee en drie speelgoed en boodschappen kunnen opruimen en zich met hulp kunnen aankleden.
- Speelgoed in een grote bak gooien (zonder sorteren)
- Vuile was naar de wasmand brengen
- Servetten of plastic bekers op tafel zetten
- Onbreekbare boodschappen, zoals pakken pasta en appels, in een laag kastje leggen
- Gemorst water opdweilen met een doekje
- Het afgemeten brokjesvoer in de bak van de hond gooien
Elk klusje duurt een of twee minuten, en jullie doen het samen. Bij een driejarige werkt "We doen alle auto's in de bak" veel beter dan "Ruim je kamer op", want dat is veel te groot om je voor te stellen.
4 tot 5 jaar: de eerste echte klusjes
In de kleuterleeftijd kan een kind een klus van begin tot eind doen, zolang er weinig stappen in zitten en het elke dag op dezelfde manier gaat. Volgens de AACAP kunnen kinderen van vier en vijf helpen met huisdieren voeren, hun bed opmaken ("misschien niet perfect") en helpen met afruimen na het eten.
- Het bed opmaken (dekbed rechttrekken telt)
- Het eigen bord na het eten naar het aanrecht brengen
- De kat voeren, met de portie al afgemeten in een bekertje
- Sokken uit de schone was in paren leggen
- De plantjes op het balkon water geven met een klein gietertje
- Schoenen en rugzak na thuiskomst op hun vaste plek zetten
Reken op scheve bedden en natte vloeren. Doe je de klus waar het kind bij is nog eens over, dan leert het dat zijn versie niet telt. Verbeter later, of laat het gewoon zo.
6 tot 7 jaar: tafel, was, vloer
Nu gaan klusjes je echt werk uit handen nemen, mooi op tijd voor groep 3. De lijst van de AAP voor 5 tot 7 jaar is langer dan je verwacht: bed opmaken, tafel dekken en afruimen, de lunch voor school klaarmaken, stoffen, vegen, vuile was sorteren, huisdieren voeren, prullenbakken legen en planten water geven.
- De tafel dekken voor het avondeten en daarna afruimen
- De eigen, al gevouwen was in de laden leggen
- Vuile was sorteren op licht en donker
- De keuken vegen met een bezem op kindermaat
- De tafel afnemen met een vochtige doek (water is genoeg)
- De prullenbakken in de badkamer en de kinderkamer legen
- De broodtrommel voor de volgende dag zelf vullen
Die broodtrommel loont. Zet brood, beleg en wat fruit klaar, dan vult een kind uit groep 3 zijn trommel de avond ervoor in een minuut of vijf, zodra het de slag te pakken heeft.
8 tot 9 jaar: klusjes voor kinderen vanaf 8 jaar
Rond hun achtste kunnen kinderen een reeks stappen afwerken zonder dat jij ernaast staat. Daarmee komen grotere klussen binnen bereik. Voor 8 tot 10 jaar noemt de AAP ook stofzuigen, helpen met koken, zelf tussendoortjes maken, de hond uitlaten en de eigen was en de boodschappen opruimen. De AACAP zet de vaatwasser in- en uitruimen bij 7 tot 9 jaar.
- De vaatwasser uitruimen (alles behalve de scherpe messen)
- Hem na het avondeten inruimen
- Een kamer stofzuigen
- De boodschappen opruimen
- Zelf ontbijt of een tussendoortje maken
- Met de hond een rondje om het blok lopen (de eerste weken samen met jou)
- Handdoeken en de eigen kleren vouwen
- Het afval goed scheiden: plastic en blik apart, papier in de papierbak, etensresten in de gft-bak
Wil je liever een kant-en-klare lijst om te printen? Ons klusjesschema voor kinderen van 8 heeft al passende ideeën voor deze leeftijd.
Eerlijk gezegd loopt het papieren schema op de koelkast hier tegen zijn grenzen aan. Een achtjarige met twee keer per week voetbal en een zus met andere tijden hebben klusjes nodig die per dag verschillen, en het briefje staat al snel vol doorhalingen.
10 tot 12 jaar: was, badkamer en een simpele maaltijd
Vanaf 10 jaar kan een kind bijna elke klus in huis leren, als je hem één keer goed voordoet. Voor 11 en 12 jaar noemt de AAP de keuken schoonmaken, het bed verschonen, de was doen en vouwen, de wc en de badkamer schoonmaken, de auto wassen en onder toezicht een eenvoudige maaltijd koken.
- Een hele was draaien: sorteren, wassen, ophangen, vouwen
- Wastafel, spiegel en wc schoonmaken
- Het eigen bed verschonen
- Na het avondeten de keuken opruimen
- Iets simpels op het fornuis koken, zoals pasta met tomatensaus of roerei, terwijl jij in de buurt bent
- Op de ophaaldag de containers aan de straat zetten
- De auto wassen
Op deze leeftijd komen schoonmaakmiddelen in beeld. Laat zien wat waarvoor is en laat bleek voorlopig weg. De wasmachine verandert het dagelijks leven het meest: zodra je dochter van twaalf haar eigen was doet, is het shirt voor de wedstrijd op zaterdag schoon zonder dat jij eraan hoeft te denken. Daarna kun je haar ook de handdoeken geven.
Vanaf 13 jaar: pubers kunnen het huishouden draaien
Een puber kan elke klus doen die volwassenen ook doen. De echte vraag is tijd, naast school, huiswerk, sport, een bijbaantje en vrienden. Geef minder klusjes, maar grotere, die helemaal zijn verantwoordelijkheid zijn, en stop met elke klus uitleggen.
- Eén keer per week voor iedereen koken, inclusief plannen
- Boodschappen doen met een lijst en een vast budget in euro's
- De keuken of badkamer grondig schoonmaken
- Een paar uur oppassen op jongere broertjes en zusjes
- De auto vanbinnen stofzuigen en afnemen
- De eigen was helemaal zelf regelen
- Het gras maaien
Pubers reageren beter op een eigen terrein dan op een lijst. "Op dinsdag en donderdag is de keuken na het eten van jou" werkt beter dan zes losse herinneringen. Een startpunt is ons klusjesschema voor tieners met een kant-en-klare lijst.
Zo leer je je kind een nieuw klusje aan
Veel frustratie ontstaat doordat kinderen een klus krijgen voordat ze hebben gezien hoe hij gaat. Het werkt beter in stappen, en elke stap mag een week of langer duren:
- Jij doet het, het kind kijkt, en je zegt de stappen hardop: "Borden onderin, glazen bovenin."
- Jullie doen het samen. Het kind doet wat het kan, jij de rest.
- Het kind doet het, jij kijkt. Houd je in en verbeter alleen wat echt belangrijk is.
- De klus is van het kind. Jij kijkt af en toe aan het eind even.
Hak grote klussen op in zichtbare stappen. Voor een negenjarige wordt "Maak de badkamer schoon" dan "wastafel inspuiten, wastafel afnemen, spiegel poetsen, handdoek ophangen". Kan je kind nog niet lezen, dan helpt een kaartje met een plaatje per stap.
Koppel de klus daarna aan iets wat toch al elke dag gebeurt: tafel afruimen na het avondeten, bed opmaken voor het ontbijt, schooltas inpakken voor de tv aangaat. Dat is precies wat de AAP aanraadt: vaste routines en de klusjes elke dag op hetzelfde moment.

Hoeveel klusjes, en wanneer?
Als vuistregel zijn twee of drie heel korte klusjes per dag genoeg voordat een kind naar groep 3 gaat, altijd samen met jou. Van 6 tot 9 jaar zijn drie of vier dagelijkse plus één wekelijkse genoeg, bijvoorbeeld de eigen kamer stofzuigen. Vanaf 10 jaar blijven er een paar dagelijkse klusjes, plus één grotere per week die het kind zelf uit een lijst kiest.
Houd het op schooldagen voor de jongsten bij maximaal 20 minuten in totaal. De zaterdag kan de grotere klussen hebben.

En moet eerst nog worden uitgezocht hoe jullie als twee volwassenen het werk verdelen, begin dan daar. Daar hebben we een apart artikel over: het huishouden eerlijk verdelen als stel.
Zakgeld voor klusjes: wel of niet doen?
Over weinig onderwerpen zijn ouders het zo oneens, en één juist antwoord is er niet.
Wat ervoor pleit
- Kinderen leren dat geld verdiend wordt en oefenen ermee om te gaan.
- Je hebt een duidelijk gevolg zonder te mopperen: klusje niet gedaan, geen geld.
- Het lijkt op het volwassen leven, waarin werk en loon bij elkaar horen.
Wat ertegen pleit
- Dagelijkse dingen zoals je eigen bord opruimen horen bij samenwonen. Wie daarvoor betaalt, zegt eigenlijk dat het vrijwillig is.
- Een kind dat even geen geld nodig heeft, stopt gewoon. Een dertienjarige met verjaardagsgeld laat met plezier een week de vaatwasser staan.
- Sommige kinderen gaan overal over onderhandelen: "En wat krijg ik als ik de vuilniszak buiten zet?"
De middenweg van veel gezinnen
Veel gezinnen verdelen de klusjes in twee groepen. Gezinsklusjes (bed, tafel, eigen was, huisdier) worden niet betaald, omdat iedereen die hier woont meehelpt. Extra klussen (de auto wassen, de schuur uitmesten, in de herfst alle bladeren harken) worden wel betaald, tegen een bedrag dat je vooraf afspreekt.
Geef je daarnaast vast zakgeld, houd dat dan los van de gezinsklusjes. Dan gaat het zakgeld over leren omgaan met geld, en hoef je het niet in te houden elke keer dat een bed niet is opgemaakt. Voor de hoogte van het zakgeld per leeftijd kijken veel Nederlandse ouders naar de richtbedragen van het Nibud, en stemmen het af op wat je kind er zelf van moet betalen.

Motivatie: zo blijven kinderen het doen zonder dat jij steeds hoeft te herinneren
De motivatie zakt in. Elk gezin kent de week waarin de negenjarige drie dagen achter elkaar "vergat" de kat te voeren. Een paar dingen helpen.
Een schema op de koelkast of een lijst op de tablet betekent dat je kunt aanwijzen in plaats van alles te herhalen, en kinderen onder de 9 vinden afvinken leuk.
Prijs de moeite. De AAP raadt aan de inzet te prijzen in plaats van het resultaat, en dat eerlijk te doen: "Je hebt de vuilniszak buiten gezet zonder dat ik iets hoefde te zeggen" is meer waard dan een "Super!" voor een half afgemaakte klus.
Samen opruimen verandert veel. Een kwartier opruimen met het hele gezin voor het avondeten, met muziek aan, voelt heel anders dan alleen naar je kamer gestuurd worden.
Bij de kleintjes werken stickers of punten voor afgeronde klusjes goed, ook de AAP noemt zulke beloningen. Oudere kinderen geven meestal meer om voorrechten, zoals een half uur langer gamen op vrijdag.
Nog twee dingen. Laat de vervelende klusjes elke week of twee rouleren, zodat niemand voor altijd de wc schoonmaakt. En bied één keer per week een paar grotere klussen aan, waarvan elk kind er één kiest. Wat je zelf kiest, doe je liever.

Met ons klusjesschema voor kinderen maak je een schema per leeftijd dat je vandaag nog kunt printen. Voor een kleuter begin je het best met het klusjesschema voor kinderen van 5, met korte klusjes die makkelijk te tekenen zijn.
Als het papieren schema niet meer volstaat
Papier werkt tot je twee of drie kinderen hebt met verschillende roosters, klusjes die op verschillende dagen terugkomen, en een ouder die precies aan het werk is als er gecontroleerd moet worden. Dan helpt een app die iedereen op zijn telefoon ziet.
In Domus heeft elk klusje een vaste persoon en een moment van de dag (ochtend, middag of avond), en kinderen verdienen stickers als ze alles voor die dag hebben gedaan. Met Domus Plus komen klusjes automatisch terug, en de kindermodus vergrendelt de telefoon op het klusjesoverzicht van de kinderen, zodat je hem aan je kind kunt geven. Andere opties hebben we vergeleken in ons artikel over klusjes-apps voor kinderen.

Wil je ook de gezinsagenda, het weekmenu en de boodschappenlijst bij elkaar brengen? In ons overzicht van de beste gezinsplanner-apps vergelijken we hoe de belangrijkste apps dat aanpakken.
En wil je de klusjeslijst liever op ieders telefoon dan op de koelkastdeur: beginnen met Domus is gratis, klusjes inbegrepen.
Veelgestelde vragen
Welke klusjes kan een kind van 3 jaar doen?
Klusjes van één stap die jullie samen doen: speelgoed in een bak gooien, vuile kleren in de wasmand leggen, servetten naar de tafel brengen, onbreekbare boodschappen opruimen. Op die leeftijd draait het vooral om de gewoonte om mee te helpen.
Wat kan een kind van 7 jaar in het huishouden doen?
Zijn bed opmaken, de tafel dekken en afruimen, de eigen schone was opbergen, de kat voeren, de tafel afnemen en de keukenvloer vegen. De Amerikaanse Academie voor Kindergeneeskunde noemt voor 5 tot 7 jaar ook de eigen lunch klaarmaken en prullenbakken legen.
Moet je kinderen betalen voor klusjes?
Daar is geen vaste regel voor. Veel gezinnen betalen de dagelijkse klusjes niet en betalen alleen voor extra klussen, zoals de auto wassen. Zakgeld houden ze daar los van, zodat het gaat om leren omgaan met geld.
Hoeveel klusjes moet een kind per dag doen?
Twee of drie heel korte vóór de basisschoolleeftijd, drie of vier tussen 6 en 9 jaar en vanaf 10 een paar dagelijkse plus één grotere per week. De tijd telt meer dan het aantal: ongeveer 10 minuten voor de kleintjes, tot 30 of 45 minuten voor pubers.
Vanaf welke leeftijd kunnen kinderen klusjes doen?
Vanaf ongeveer 2 jaar, als de meeste peuters willen nadoen wat jij doet. Het gaat dan om de gewoonte om te helpen, dus het is prima als het langer duurt dan wanneer je het zelf doet.
